آموزش اصول و روش صحیح پانسمان زخم در منزل (یزد) | گیو کلینیک
دسته بندی: آموزش پانسمان و خدمات پرستاری در منزل
مدت زمان مطالعه: ۱۲ دقیقه
نویسنده: تیم تخصصی درمان زخم گیو کلینیک
انتشار و به‌روزرسانی: شهریور ۱۴۰۵
زخم را چگونه پانسمان کنیم؟ (اصول جامع و مراقبت‌های تخصصی در منزل - یزد)
تأیید‌شده توسط تیم پزشکی گیو کلینیک. این مقاله جهت افزایش آگاهی عمومی در زمینه اصول اولیه و مدیریت انواغ جراحات و پانسمان استاندارد تدوین شده است.
جراحت سطح پوست و ایجاد یک زخم باز که باعث نمایان شدن قسمت‌های زیرین پوست می‌شود و موجب خونریزی می‌گردد، از اتفاقاتی است که به سرعت می‌تواند خطرساز شود. این نوع زخم‌ها در هر وسعتی به سرعت عفونی می‌شوند و میکروب‌ها می‌توانند در کوتاه‌ترین زمان وارد لایه‌های عمقی‌تر پوست شده، گسترش یافته و حتی از طریق گره‌های لنفاوی تا سراسر بدن پخش شوند؛ بنابراین آشنایی با نحوه صحیح ضدعفونی و پوشاندن زخم از اهمیت بالایی برخوردار است.
پوشاندن صحیح زخم به کنترل خونریزی، جلوگیری از آلودگی و جذب خون و ترشحات کمک می‌کند و موجب التیام سریع‌تر بافت آسیب‌دیده می‌شود. آیا می‌دانید زخم‌های باز انواع مختلفی دارند و تشخیص نوع آنها در ارائه کمک‌های اولیه مناسب بسیار موثر است؟ در این مقاله از گیو کلینیک به بررسی اصولی این موضوع خواهیم پرداخت.
پیشنهاد درمانی: اگر به خدمات تخصصی درمان زخم، تعویض پانسمان نوین و ویزیت پرستار در منزل در شهر یزد نیاز دارید، میتوانید همین حالا با کارشناسان گیو کلینیک تماس بگیرید.
۰۱ آشنایی با انواع زخم باز و اقدامات اولیه
زخم‌های باز اشکال متفاوتی دارند و شناخت ویژگی‌های هر کدام به ما کمک می‌کند تا بهترین واکنش را نشان دهیم:
خراشیدگی یا ساییدگی: در اثر ساییده شدن لایه فوقانی پوست ایجاد می‌شود. به دلیل آسیب به اعصاب این لایه، زخم دردناک است اما خونریزی چشمگیری ندارد. اگر وسیع باشد یا ذرات خاک در آن بماند خطرناک خواهد بود. اقدام: شستشوی آرام با آب و صابون، ضدعفونی با بتادین (اطراف زخم) و پانسمان.
بریدگی: لبه‌های صافی دارد (شبیه بریدگی با کاغذ یا تیغ جراحی). سوزش زیادی دارد و شدت خونریزی بستگی به عمق و محل آن دارد.
پاره‌شدگی: زخمی عمیق با لبه‌های ناصاف ناشی از اجسام تیز مثل شیشه که بافت‌های زیرین را درگیر کرده و خونریزی شدیدی دارد. اقدام در بریدگی و پاره‌شدگی: کنترل خونریزی با فشار مستقیم، نزدیک کردن لبه‌های زخم، بالا نگه داشتن عضو بالاتر از سطح قلب برای کاهش تورم و درد، خودداری از خارج کردن اجسام خارجی عمیق، و مراجعه به مرکز درمانی.
کنده‌شدگی: قسمتی از پوست یا عضله آویخته یا جدا می‌شود. اقدام: تمیز کردن سطحی، قراردادن بافت آویزان در محل اولیه، بستن روی آن و انتقال فوری به درمانگاه.
سوراخ‌شدگی: در اثر ورود جسم نوک‌تیز ایجاد می‌شود. ممکن است خونریزی ظاهری کم باشد اما در شکم و قفسه سینه بسیار مرگبار است. اقدام: اجازه خروج چند لحظه خون برای دفع میکروب‌ها، ضدعفونی، و فیکس کردن جسم خارجی بدون بیرون آوردن آن تا زمان رسیدن به بیمارستان.
قطع عضو: شدیدترین نوع جراحت خونریزی‌دهنده است. اقدام: کنترل خونریزی با فشار مستقیم و بالا نگه داشتن عضو. عضو قطع‌شده را در گاز استریل، سپس کیسه پلاستیکی سرگرفته و داخل کیسه یخ قرار داده و سریعاً به همراه مصدوم به بیمارستان منتقل کنید.
۰۲ مراحل گام‌به‌گام روش صحیح پانسمان زخم باز
رعایت دقیق مراحل زیر نقش کلیدی در پیشگیری از عفونت و سرعت جوش خوردن لبه‌های زخم دارد:
گام اول: برای مهار بهتر خونریزی، لبه‌های زخم را به هم نزدیک کرده و با یک گاز استریل یا دستمال تمیز، با اعمال فشار مستقیم خونریزی را مهار کنید.
گام دوم: وقتی خونریزی کنترل شد، اطراف زخم را با پنبه آغشته به محلول ضدعفونی‌کننده از داخل به خارج تمیز کنید. حرکت رفت و برگشت روی زخم باعث ورود آلودگی به درون بافت می‌شود.
گام سوم: پس از استریل کامل، یک قطعه گاز استریل را دقیقا روی زخم بگذارید به طوری که اطراف آن را کاملا بپوشاند. هرگز گاز را روی زخم جابه‌جا نکنید (حرکت پانسمان میکروب‌ها را منتقل می‌کند).
گام چهارم: اگر خون به پانسمان نفوذ کرد، پوشش زیرین را برندارید؛ بلکه گاز یا دستمال بیشتری روی آن قرار دهید تا خونریزی بند بیاید.
گام پنجم: گاز استریل را در چهار طرف با چسب روی پوست ثابت کرده و سپس بانداژ نمایید.
۰۳ توصیه‌های کلیدی و نکات طلایی درباره پانسمان
موضوع مراقبتی
نکته تخصصی و علمی
استفاده از بتادین
پوویدون آیوداین میکروب‌کشی قوی است، اما تا زمانی که روی پوست خشک نشود اثری ندارد و نباید به داخل زخم باز نفوذ کند (باعث حساسیت و آسیب بافتی می‌شود).
پرهیز از پنبه
برای پوشاندن مستقیم زخم هرگز از پنبه استفاده نکنید؛ زیرا غیراستریل بوده و پرزهای آن به زخم می‌چسبند.
پماد آنتی‌بیوتیک
بدون دستور پزشک از پمادهای آنتی‌بیوتیک موضعی استفاده نکنید؛ زیرا گاهی جلوی خون‌رسانی بافت را گرفته و ترمیم را به تعویق می‌اندازند.
زمان تعویض پانسمان
پانسمان باید هر روز و در صورت مرطوب یا کثیف شدن، زودتر تعویض شود. دلمه زخم را به هیچ وجه نکنید.
۰۴ معجزه عسل در بهبود، مراقبت و پانسمان زخم‌ها
بر اساس تحقیقات پزشکی (از جمله مطالعات انجام شده در نیوزلند)، استفاده از عسل طبیعی در پانسمان زخم‌ها فواید شگفت‌انگیزی دارد:
خاصیت ضدباکتری و ضدقارچ: عسل به علت داشتن هیدروژن پراکسید محیطی عاری از میکروب فراهم کرده و از تولید آمونیاک و بوی بد زخم جلوگیری می‌کند.
عدم چسبندگی به زخم: ایجاد محیط مرطوب توسط عسل باعث می‌شود هنگام تعویض پانسمان، باند به زخم نچسبیده و درد بیمار به حداقل برسد.
بندآورنده سریع خونریزی: ریختن عسل روی زخم خونریزی‌دهنده سرعت انعقاد را افزایش می‌دهد.
ترمیم بدون اسکار: به بازسازی سلولی کمک کرده و بدون ایجاد بافت اضافی (اسکار) زخم را التیام می‌بخشد و نیاز به پیوند پوست را کاهش می‌دهد.
عسل همچنین در درمان زخم‌های دیابتیک، سوختگی‌ها، اگزما، آکنه، زخم‌های فشاری و حتی گلودرد بسیار کاربردی و موثر ارزیابی شده است.
۰۵ سوالات متداول اصول پانسمان و مراقبت از زخم
خیر؛ از نفوذ بتادین به داخل زخم باز باید خودداری شود، زیرا به دلیل داشتن املاح ید ممکن است موجب حساسیت شده و حتی به بافت زنده آسیب برساند. بتادین تنها باید برای ضدعفونی کردن اطراف زخم استفاده شود.
پنبهها معمولاً استریل نیستند و پرزهای ریز آنها به داخل زخم نفوذ کرده و خطر عفونت و التهاب را به شدت بالا میبرند؛ به همین دلیل برای تماس مستقیم باید از گاز استریل استفاده کرد.
هرگز پوشش و گاز زیرین را برندارید. برای بند آوردن خونریزی، گاز یا دستمال تمیز بیشتری روی پوشش قبلی قرار دهید تا لایه‌های زیرین جابه‌جا نشوند و میکروب‌ها به زخم منتقل نگردند.
شما میتوانید برای اعزام کارشناس مجرب زخم و پرستار تخصصی به منزل در شهر یزد، از طریق بخش ارتباط با گیو کلینیک درخواست خود را ثبت کنید تا در سریعترین زمان خدمات درمانی ارائه شود.
